Co to za styl?
Styl skandynawski
Geneza
W maju 1853 roku w Sztokholmie na świat przyszedł znany malarz i projektant wnętrz Carl Larsson. Pochodzący z biednej rodziny jedyną nadzieją na lepsze życie jaką miał był jego talent artystyczny. Kariera Larssona jednak nie była prosta – od dziecka sam uważał siebie za wyrzutka ze względu na swoją ubogą rodzinę, a przez to niższość społeczną. Mimo przeniesienia do Szwedzkiej Królewskiej Akademii Sztuki, gdzie zyskał nieco pewności siebie, Larsson miał problemy z odniesieniem sukcesu. Po ukończeniu nauki zajmował się ilustrowaniem książek, czasopism i gazet. Udał się nawet do Paryża, kolebki sztuki i kultury w XIX wiecznej europie, gdzie starał się zostać artystą, malując głównie obrazy farbami olejnymi. Niestety mimo ciężkiej pracy nie odniósł w tym czasie sukcesu.
W 1882 roku przeniósł się do kolonii skandynawskich artystów w Grez-sur-Loing pod Paryżem, gdzie poznał swoją przyszłą żonę Karin Bergöö. Pod wpływem nowego otoczenia porzucił tradycyjne malarstwo olejne na rzecz akwareli. Rok później Larsson ożenił się z Karin, z którą później założył rodzinę i przeprowadził się do malutkiego domu we wschodniej Dalarnie (prowincja historyczna w Szwecji). Dom ten znany jest jako Lilla Hyttnäs.
Dom stał się wspólnym punktem zwrotnym dla pary artystów: osobista i nowoczesna na tamte czasy architektura, charakterystyczna jasna kolorystyka i własne aranżacje wnętrz. Małżonkowie nawet własnoręcznie zaprojektowali i wykonali większość mebli. Pełen światła i nostalgii dom inspirował Larssona do ilustrowania codziennego życia, a później stworzenia słynnego albumu 24 akwarelowych ilustracji, przedstawiających konkretne pomieszczenia domu. Dzięki temu autorski styl wnętrz zyskał popularność, a Lilla Hyttnäs stał się jednym z najbardziej znanych domów na świecie.
W czasie, gdy kariera Larssona nabrała już popularności, we wzornictwie pojawił się nowy awangardowy głos Gregora Paulssona. Był on historykiem sztuki i już we wczesnych latach swojej kariery mówił o potrzebie funkcjonalności w meblarstwie. Promował także ideę, że designerskie meble powinny być nie tylko funkcjonalne, ale i ogólnie dostępne.
We wczesnych latach XX wieku powoli zaczyna rodzić się styl skandynawski – podczas ważnych wystaw paryskich szwedzkie meble zdobywają ogromną popularność, a świat podziwia pełne harmonii jasne wnętrza z ilustracji Carla Larssona. Dodatkowo funkcjonalne i nowoczesne dobra zaczynają być coraz szerzej dostępne nie tylko dla bogaczy z wyższych klas. W krajach skandynawskich coraz częściej mówi się o nowych stylach arts and craft, które przeciwstawiają się i rywalizują z powszechną do tej pory secesją. Później w latach 30. pojawiają się pierwsze projekty mebli w stylu skandynawskim, składając się na tzw. Złoty wiek skandynawskiego wzornictwa. Po II Wojnie Światowej duńskie meble zyskują ogromną popularność , zwłaszcza we Francji. W latach 50. styl skandynawski zyskuje popularność także w Stanach Zjednoczonych. W tym czasie koncepcja skandynawskiego wzornictwa staje się przedmiotem debat naukowych, wystaw i programów marketingowych we współczesnym świecie.
Ciężko streścić historię, spuściznę oraz najważniejszych twórców stylu skandynawskiego w jednym krótkim artykule – co oznacza, że to nie ostatni raz, gdy będziemy o nim wspominać ;) Formy, materiały, kolorystyka i idee, które stoją za stylem skandynawskim znaleźć można dzisiaj w wielu współczesnych projektach.
Cechy charakterystyczne
Styl skandynawski jednak złożony jest z trzech pierwotnych, które swoje korzenie mają w poszczególnych krajach skandynawskich: styl duński, styl fiński oraz styl szwedzki. Każdy z nich posiada własne cechy charakterystyczne:
Styl szwedzki – najsurowszy, minimalistyczny, charakteryzujący się lekkimi i nowoczesnymi wnętrzami, pełnymi bieli i faktury naturalnego drewna. Skupia się głównie na oświetleniu zarówno dziennym, naturalnym jak i sztucznym, tworząc wnętrze klimatyczne, przyjemnie i przytulne. Wnętrza w stylu szwedzkim są pełne przemyślanych form i kompozycji. Jednymi z pierwszych twórców stylu szwedzkiego był Bruno Mathsson.
Warto wspomnieć także o idei stylu życia, którą w Szwecji określa się słowem Lagom – w sam raz, akurat, tyle, ile trzeba. Rozumiane także jako sztuka równowagi życia zgodnie z naturą, doceniania tego, co się posiada, propagująca umiarkowanie, unikanie skrajności i rezygnację z wyścigu szczurów. Ma to pomóc w osiągnięciu samozadowolenia i zdrowego trybu życia. Lagom znaleźć można także w stylu szwedzkich wnętrz.
Styl duński – zapoczątkowany przez Arne Jacobsena i Alvara Aalto, charakteryzuje się naturalnymi materiałami, jasnymi kolorami i prostotą. Pomieszczenia w stylu duńskim historycznie były duże, pełne stonowanych kolorów i naturalnych materiałów, a przede wszystkim przytulne i funkcjonalne. Urządzane często w myśl less is more (ang. mniej znaczy więcej), gdyż mieszkańcy Danii preferują wzornictwo dobre, ale proste. Jednym z najpopularniejszych duńskich twórców jest Verner Panton. Ze stylem duńskim wiąże się także pojęcie Hygge, rozpropagowane przez książkę pt. Hygge. Duńska sztuka szczęścia autorstwa Marie Tourel Søderberg.
Styl fiński – pełen kontrastów, których podstawą jest łączenie bieli z czernią, ciemnym brązem, ale w prosty, bardzo minimalistyczny sposób. Wzornictwo natomiast pełne jest geometrycznych kształtów i naturalnych materiałów. Styl fiński jest także niezwykle elegancki, a zarazem przytulny.
Ze względu na wiele wspólnych cech style te zyskały w końcu wspólną nazwę stylu skandynawskiego (chodź do dzisiaj jeszcze wielu projektantów wyróżnia każdy z nich osobno, szczególnie styl duński). Kojarzony głównie ze Szwecją, styl skandynawski powstał głównie dzięki projektom i pracom duńskich projektantów.
Styl skandynawski swoje początki ma jeszcze we wczesnych czasach modernistycznych, w których dominować zaczęła idea porządku, minimalizmu i funkcjonalności. Ciemne wnętrza przepełnione natłokiem mebli, dekoracji i ozdobnych draperii powoli przemieniać zaczęły się w jasne, pełne światła i funkcjonalizmu. Na schyłku XIX i XX wieku rozwijają się także nowe technologie, umożliwiające tworzenie funkcjonalnych i prostych form. Do tego sztuka i wzornictwo staje się coraz bardziej powszechne i dostępne. Na tej podstawie możemy wyróżnić kilka podstawowych cech stylu skandynawskiego:
- dostępność,
- harmonia,
- wnętrza jasne, pełne dziennego światła,
- minimalistyczne formy i kompozycje.
Jak urządzić wnętrze w stylu skandynawskim?
Do urządzenia wnętrza w stylu skandynawskim potrzebujemy bardzo wysublimowanego poczucia estetyki, funkcjonalności i kompozycji. Począwszy od doboru palety kolorystycznej dla wnętrza, po meble i dodatki, elementy stylu skandynawskiego powinny być jasne, jednak dopuszczające elegancki kontrast, minimalistyczne, proste w swojej formie, ale zarówno funkcjonale oraz bardzo przytulne. Tworząc projekt naszego wnętrza doceńmy naturalne materiały i ich piękno oraz jakość, zainwestujmy w meble o eleganckiej formie i nie przytłoczmy ich natłokiem dekoracji.
Nie wolno także zapomnieć o oświetleniu – począwszy od światła dziennego do sztucznego. Twórcy oraz entuzjaści stylu skandynawskiego często wspominają o zasadzie siedmiu źródeł światła – która mówi o tym, że w każdym pomieszczeniu powinno znaleźć się co najmniej siedem źródeł światła, w postaci oświetlenia funkcjonalnego oraz ambientowego na różnych wysokościach przestrzeni. Światło powinno być ciepłe i miękkie, często rozproszone i odbite, funkcjonalne oraz tworzące intymną i przytulną atmosferę. Inwestujmy w lampy o pięknych formach i wysokich walorach dekoracyjnych, aby nawet nie świecąc zdobiły wnętrze.
Od czego więc zacząć? Od jasnej bazy – ściany w neutralnych jasnych kolorach, podłoga z naturalnego drewna, delikatne i proste listwy przypodłogowe oraz drzwi. Postawmy na minimalizm i funkcjonalność wnętrza.
Następnie zadbajmy o najważniejsze meble spełniające podstawowe funkcje – wypoczynek, przechowywanie, miejsce do pracy. Dobierając te elementy skupmy się na ich jakości wykonania, materiałach i funkcji. Inwestując w duże i dobrze wykonane meble nie zakładamy, że będziemy je wymieniać za każdym razem, kiedy zmieni się nasz ulubiony kolor, więc dobierzmy je w neutralnych barwach, pasujących do naszej bazy. Później możemy dokonywać transformacji wnętrza za pomocą dodatków. Doceńmy także naturalne materiały, takie jak drewno czy kamień.
Skupmy się także na doborze oświetlenia – gdzie można ukryjmy listwy LED (słowo klucz UKRYJMY), które doświetlą niektóre miejsce ciepłym, rozproszony światłem. Zamiast figurki na komodzie – piękna lampa o ciekawej formie, w pustym kącie lampa stojąca, na ścianach ciekawe kinkiety, a sufit możemy zarezerwować na światło techniczne, które używane będzie np. do sprzątania. Pozostałemu oświetleniu pozwólmy budować przytulny nastrój. Zadbajmy także o temperaturę barwową światła – najlepiej ciepłą, ale nie pomarańczową. Lampy górne, stojące, ścienne i biurkowe powinny mieć możliwie tę samą temperaturę barwową, natomiast listwy LED mogą być cieplejsze.
Na koniec – dodatki. Każda ozdoba powinna sprawiać wrażenie, że jej miejsce jest intencjonalne, nieprzypadkowe. Doceńmy dzieła sztuki oryginalne i wysokiej jakości, ale nie przesadźmy z ich ilością. Skupmy się na tworzeniu kompozycji złożonych z 2-5 elementów. Część dekoracji może być także funkcjonalna – np. lampy, książki, które akurat czytamy, nawilżacze powietrza, estetyczne głośniki, radia, świeczki czy kadzidła zapachowe. A w myśl idei lagom czy hygge dla własnego szczęścia i zdrowia postawmy rośliny doniczkowe, takie jak np. sansewierę, która posiada minimalistyczną formę, jest łatwa w utrzymaniu i oczyszcza powietrze ;)
Get the look
Lista elementów:
1. Sofa
2. Stolik kawowy
3. Lampa wisząca
4. Lampa podłogowa
5. Dywan
6. Filiżanka
7. "Scandinavia dreaming" książka
Lista elementów:
1. Stół
2. Krzesła
3. Lampa wisząca
4. Lampa stołowa
5. Filiżanka
6. "Hygge. Klucz do szczęścia" książka
Źródła:
1. Carl Larsson
2. Swedish furniture essence
3. Scandinavian design
4. Duński design
5. Hygge
6. Lagom
7. History of scandinavian design
Ciekawe linki:
1. 7 secrets to create the NORDIC STYLE home
2. what is the new trend WARM MINIMALISM ?